2006/02/27

Runas hungare, runas nordic

In un commentario al entrata del mandombe (scriptura african), Petro Ferrero me ha informate del existentia del runas hungare - le ancian scriptura de Hungaria.

Multo interessante. A prime vista illos es multo simile al runas germanic. Ma si on observa le litteras individualmente, on vide que le duo alphabetas non ha le mesme origine.

Le runas - in Hungaria e in Norvegia - era le scriptura dominante usque a 1000 annos retro, quando illos era reimplaciate per le litteras latin. Ma in ambe paises existeva homines qui maestrava le arte del runas practicalmente usque al tempore moderne.

Wikipedia:
Magyar rovásírás (runas hungare)
Runer (runas germanic)
- ambe articulos con ligamines a versiones in altere linguas.

4 comments:

Petro Ferrero de Hungaria said...

On pote producer le runas hungare (de origine scythic, etc.) electronicamente, per instrumentos computatorial. P. ex. on pote adder files de characteres runic al typos de litteras de Word (le redactor textual de MS Office). Ma le problema es, que le stato e le direction de scriber le litteras es inverse, que illos del alphabeto latin.

E io non sape, esque le mesme file de characteres litterari runic pote ser addite al redactor textual Open Office Writer (io ha cercate le "folder" pro le diverse characteres in OO, ma io non lo ha trovate), o on deberea disveloppar un altere typo de file (con un altere extension, etc.) pro le Open Office.

Osmund Knutson said...

Vide anque mi blog:Osmunds Blog a:

http://torarin.blogspot.com/2005_11_01_torarin_archive.html

Iste runas son del futhark nordic ancian, e le texto es in norvegian ancian. Illes son:
GUTANIOWIHAILAG, que dividate in parolas es GUTAN IOWI HAILAG.
Ubi
GOTAN = The Goths.
IOWI = IHWH = IOVI or IAUE
HAILAG = Hellig = Holy = Sanctificate.

Que significa: Le nationes del Gots son sanctificate (o dedicate) a IAUE.

Iste runas son trovate a un torque de auro in Romania, ma le lingua es norvegian.

In dies plus ancian le direction del script era le oppoite (como le hebree) e le runas era reflectite como in un speculo. Il ha un certe similaritate inter iste runas e le alef-beit original del hebree / phonechian. Le alpha-beta grec e roman son probabilemente derivates de iste futharc e alef-beit.

Petro Ferrero de Hungaria said...

Le mesme vale al runas hungare: in le major parte illos era designate inversemente e le direction era opposito del alphabeto latin. Dunque le hungare scripto runic progredeva del dextere al sinistre, como le hebree, p. ex.; ma a vices on trovava le mesme graphemas como illos apparerea in un speculo - e alora le direction era anque opposite (de sinistre a dextere, como nos scribe le litteras latin). E incoragiate de iste facto on disveloppava le file electronic del runas hungare pro MS Office Word, ma in iste version "reflectite", e assi le problema del direction anque non appareva. Naturalemente on offere anque le characteres "reflectite" (que es le original) pro le direction de dextere a sinistre, ma le programma pro rediger textos MS Office Word non es capace vader de dextere a sinistre. E quando io probava scriber adequetemente assi, illo era multo penose e lente. Forsan existe un tal programma pro rediger textos usate in Israel; forsan on deberea livrar le characteres runic hungare in ille programma e le question del direction serea salvate. Il existe un programma de rediger textos particularmente pro le scripto runic hungare, ma isto produce parve picturas gif e non characteres de programmas redigente textos digital.

Petro Ferrero de Hungaria said...

Continuation del thema in mi blog.